I. SAO THIÊN HÀ.
1. Định nghĩa: Sao là khối khí nóng sáng, giống như Mặt Trời
2. Đặc điểm: Đa số các sao tồn tại trong trạng thái ổn định, có kích thước nhiệt độ .. không đổi trong thời gian dài. Mặt Trời là một trong số các sao này.
3. Các loại sao:
Sao biến quang: có độ sáng thay đổi. Có 2 loại:
+ Sao biến quang do che khuất.
+ Sao biến quang do nén dãn
Sao mới: có độ sáng tăng đột ngột lên hàng ngàn, hàng vận hay hàng triệu lần sau đó từ từ giảm.
Punxa và sao nơtron: bxạ năng lượng dưới dạng xung sóng điện từ rất mạnh.
Lỗ đen là thiên thể cấu tạo bởi các nơtron, có khả năng hút mọi vật thể, kể cả ánh sáng.
Tinh vân: là những “đám mây sáng”.
4. Sự tiến hoá:
Sao được cấu tạo từ 1 đám “mây” khí và bụi.
Đám mây vừa quay vừa co lại, sau vài chục nghìn năm, vật chất dần tập trung ở giữa , tạo thành tinh vân.
Ở trung tâm tinh vân, ngôi sao nguyên thuỷ được tạo thành.
Sao tiếp tục co lại và nóng dần tạo thành ngôi sao sáng tỏ.
Trong thời gian tồn tại của sao, xảy ra phản ứng nhiệt hạch, tiêu hao dần Hiđrô tạo thành Heli và các nguyên tố khác (C, O, Fe..)
Khi nhiên liệu trong sao cạn kiệt, sao biến thành các thiên thể khác.
II. THIÊN HÀ
1. KN: Thiên hà là hệ thốngsao gồm nhiều loại sao và tinh vân.
2. Các loại thiên hà:
• Thiên hà xoắn ốc là thiên hà có hình dạng dẹt như cái đĩa tròn có những cánh tay xoắn ốc, chứa nhiều khí.
• Thiên hà elip là thiên hà có hình elip, chứa ít khí và có khối lượng trẳi ra trên 1 dải rộng.
• Thiên hà không định hình là thiên hà không có hình dạng xác định.
CHÚ Ý: Toàn bô các sao trong mỗi thiên hà đều quay xung quanh trung tâm thiên hà.
III. THIÊN HÀ CỦA CHÚNG TA (NGÂN HÀ)
Đặc điểm:
Thiên hà của chúng ta là loại thiên hà xoắn ốc.
+ Đường kính khoảng 100 nghìn năm ánh sáng
+ Khối lượng bằng khoảng 150 tỉ lần khối lượng MTrời.
+ Là 1 hệ phẳng giống như môt cái đĩa, dày khoảng 330 năm ánh sáng, chứa vài trăm tỉ ngôi sao.
Phần trung tâm Thiên Hà có dạng 1 hình cầu dẹt, gọi là vùng lồi trung tâm. Được tạo bởi các sao “già”, khí và bụi.
Ở trung tâm Thiên Hà có nguồn phát xạ hồng ngoại và là nguồn phát xạ sóng vô tuyến điện.
Dải ngân hà: là hình chiếu của Thiên Hà trên vòm trời như một dải sáng trải ra trên bầu trời đêm.
|